۱) بازیگران اصلی اقتصاد را نام ببرید.
✅ خانوارها و بنگاه ها
۲) بازیگران اصلی اقتصاد (خانوارها و بنگاهها) چگونه قیمت و مقدار کالا و خدمات را تعیین می کنند؟
✅ از طریق بده ـ بستان های بین خود
۳) دو گروه از مهم ترین تصمیم گیرندگان و بازیگران در اقتصاد،………………..و………………….. هستند.
✅ خانوارها و بنگاه ها
۴) خانوارها در چند حالت در اقتصاد مشارکت می کنند؟
✅ ۱- خانوارها کالاها و خدمات مورد نیاز را از کسب و کارها خریداری می کنند.
۲- خانوارها زمین، نیروی کار، سرمایه و کارآفرینی را برای تولید کالاها و خدمات ارائه می کنند.
✅ در اقتصاد، «بنگاه» همان چیزی است که مردم معمولا آن را به عنوان یک کسب و کار می شناسند.
۶) چند مورد از مؤسسات کسب و کارها «بنگاه ها» را نام ببرید.
✅ مؤسسات کسب و کارها یا همان بنگاه ها می توانند شامل مزارع کشاورزی، فروشگاه ها، کسب و کارهای خویش فرمایی مثل پیرایشگری، نقشه کشی و معماری ساختمان یا شرکت ها و کارگاه ها و کارخانه های تولیدی باشند.
۷) موسسات کسب و کارها «بنگاه ها»، منابع برای تولید کالا و خدمات را چگونه تامین می کنند؟
✅برای تولید کالاها و خدمات، این بنگاه ها باید از خانوارها منابع را خریداری یا اجاره کنند. مثلا یک رستوران زنجیره ای، زمانی که افرادی را استخدام می کند، نیروی کار از خانوارها اجاره می کند.
۸) چگونه بین بازیگران اصلی اقتصاد «خانوار و بنگاه» رابطه داد و ستد شکل می گیرد؟
✅ خانوارها کالاها و خدمات را از بنگاه ها خریداری می کنند و بنگاه ها، منابع را از خانوارها اجاره یا خریداری می کنند، و این باعث شکل گیری رابطه داد و ستد بین این بازیگران می شود.
۹) منظور از بازار در مباحث اقتصادی چیست؟
✅ بازار به مجموعه خریداران و فروشندگان چیزی در هر جای ممکن اطلاق می شود. مبادلات در بازار ممکن است حضوری و حقیقی نباشد و به صورت مجازی و در اینترنت صورت گیرد. شما ممکن است با تلفن و پشت میز سفارش دهید و یا با شبکه اینترنت، خرید اینترنتی کنید.
۱۰) در بازار کالاها و خدمات، ……………….خریدار و…………………… فروشنده اند.
✅ خانوارها – بنگاه ها
✅ خانوارها منابع کمیاب تولید یعنی نیروی انسانی (متخصص، نیمه متخصص و ساده)، سرمایه مالی و تجهیزات فیزیکی و ماشین آلات) و طبیعت (زمین و مواد اولیه) در اختیار بنگاهها و واحدهای اقتصادی قرار می دهد. در مقابل بنگاه های اقتصادی در ازای دریافت منابع کمیاب تولید به خانوارها دستمزد،سود و اجاره می دهد.
در تعامل متقابل دیگر ، بنگاه های اقتصادی کالا و خدمات تولیدی خود را به خانوارها عرضه می کنند. و متقابلا خانوارها پول این کالا ها را به بنگاه های اقتصادی پرداخت می کنند.
۱۲) بازار را تعریف کنید.
✅ به مجموعه ی خریداران (تقاضا کنندگان، مصرف کنندگان) و فروشندگان (عرضه کنندگان، تولیدکنندگان) در یک مکان (حضوری یا مجازی) بازار گفته می شود.
✅ دو بخش: ۱- تقاضا کنندگان (خریداران، مصرف کنندگان)
۲- عرضه کنندگان (تولید کنندگان، فروشندگان)
۱۴) چه عواملی بر فرایند تصمیم گیری خریداران (تقاضا کنندگان) موثر است؟
✅ ۱- قیمت کالا
۲- قیمت کالاهای جایگزین
۳- درآمد افراد
۴- سلیقه افراد
۵- ضرورت و نیاز به کالا
۱۵) چه عواملی بر فرایند تصمیم گیری فروشندگان (عرضه کنندگان) موثر است؟
✅ ۱- قیمت کالا
۲- هزینه های تولید
۳- میزان تقاضای کالا و تمایل و سلیقه مصرف کنندگان
۱۶) منظور از کالا های مکمل چیست؟
✅ کالاهای مکمل کالاهایی هستند که با هم مصرف می شوند مثال کالای قند و چایی، اتومبیل و بنزین، افزایش یا کاهش قیمت یکی بر میزان تقاضای دیگری اثر خواهد داشت.
۱۷) با افزایش یا کاهش درآمد مقدار خرید انواع کالاها چگونه خواهد بود؟
✅ با افزایش درآمد، میزان خرید کالاهای پست کاهش می یابد و خرید کالاهای مرغوب افزایش می یابد و با کاهش درآمد، میزان خرید کالاهای پست افزایش می یابد و خرید کالاهای مرغوب کاهش می یابد. مثلا با افزایش درآمد خرید برنج مرغوب بیشتر و خرید برنج نا مرغوب کاهش می یابد.
۱۸) رابطه قیمت و تقاضا چگونه است؟
✅ نمودار رابطه قیمت و تقاضا را توضیح دهید. افزایش قیمت یک کالا میزان تقاضا برای آن کالا را کاهش می دهد.و کاهش قیمت کالا موجب افزایش میزان تقاضا برای آن کالا می شود. یعنی بین قیمت و تقاضا رابطه عکس (معکوس) وجود دارد.
با افزایش قیمت تقاضا کم می شود با کاهش قیمت تقاضا بیشتر می شود. نمودار رابطه قیمت و تقاضا منحنی نزولی است یعنی با کاهش قیمت میزان تقاضا (مصرف) بیشتر می شود.
✅ رابطه قیمت کالا و عرضهی آن کالا، رابطه ای مستقیم است یعنی با افزایش قیمت، عرضه کننده (تولید کننده) تشویق به افزایش عرضه (تولید) می شود. هرچه قیمت افزایش یابد عرضه آن نیز افزایش می یابد. نمودار این رابطه به صورت منحنی صعودی است. که با افزایش قیمت میزان عرضه نیز افزایش می یابد.
۲۰) قیمت تعادلی چیست؟ مثال بزنید.
✅ قیمتی که موجب می شود میزان عرضه و میزان تقاضا با یکدیگر برابر شوند و در بازار تعادل وجود داشته باشد. قیمت تعادلی نامیده می شود.در قیمت های کمتر یا بیشتر از قیمت تعادلی با کمبود یا مازاد روبه رو خواهیم بود.
✅ مقدار تعادلی یعنی مقدار تقاضا و عرضه ای که در یک بازار با یکدیگر برابر شده اند و موجب می شود بازار در آن زمان با کمبود یا مازاد کالا روبه رو نباشد.
۲۲) در چه صورتی بازار با کمبود کالا روبه رو می شود؟
✅ هرگاه در بازار قیمت ها کمتر از قیمت تعادلی باشد میزان تقاضا بیشتر از میزان عرضه می شود و بازار با کمبود عرضه روبه رو می شود.
✅ در صورتی که قیمت بازار زیر قیمت تعادلی باشد میزان عرضه کالا کمتر از تقاضا است و ما با کمبود عرضه روبه رو می شویم.
۲۴) در چه صورتی بازار با ما زاد عرضه روبه رو می شود؟
✅ در صورتی که قیمت بازار بیشتر از قیمت تعادلی باشد که در این صورت میزان عرضه بیش از میزان تقاضا برای آن کالا می شود و ما با کالاهایی روبه رو می شویم که متناسب با آنها تقاضای خرید نداریم.
۲۵) در قیمت های کمتر از قیمت تعادلی میزان عرضه و تقاضا چگونه است؟
✅ میزان تقاضا بیشتر از میزان عرضه است.میزان عرضه کمتر از میزان تقاضا است.
۲۶) در قیمت های بیشتر از قیمت تعادلی میزان عرضه و تقاضا چگونه است؟
✅ میزان عرضه بیشتر از میزان تقاضا است. میزان تقاضا کمتر از میزان عرضه است.
۲۷) انواع بازار را معرفی و تعریف کنید.
✅ بازار رقابتی: بازاری است که تعداد فروشندگان و خریداران به قدری زیاد است که حضور و رفتار هر یک از عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان به نسبت کل بازار بسیار کوچک خواهد بود و در عمل، هیچ یک از طرفین به تنهایی در شکل گیری قیمت تأثیرگذار و به عبارت دیگر «قیمت گذار» نیستند.
بازار انحصاری: بازاری است که گاهی به دلایل مختلف (طبیعی، قانونی یا غیر قانونی) تعداد فروشنده یا خریدار به یک یا چند نفر محدود می شود. مثال تنها فروشنده بنزین در ایران شرکت پخش فراورده های نفتی کشور است.
✅ میزان حساسیتی که عرضه یا تقاضا نسبت به تغییر در قیمت ها از خود نشان می دهند، به عنوان کشش (الاستیتی elasticity) شناخته می شود. یعنی واکنش خریداران نسبت به افزایش یا کاهش قیمت با افزایش یا کاهش خرید شان.
۲۹) منظور از کشش کم منحنی قیمت و تقاضا چیست؟
✅ یعنی خریداران نسبت به افزایش یا کاهش قیمت، از نظر خرید واکنش کمی نشان می دهند مثال یک کالای اساسی و مهم زندگی مثل نان که غذای روزانه مردم ایران است اگر افزایش یابد مردم میزان مصرف را به کندی کم می کنند و اگر قیمت کاهش یابد میزان مصرف را سریعا افزایش نمی دهند.یعنی شیب منحنی مالیم است و تند نیست. گاهی ممکن است منحنی کالایی بدون کشش باشد مثال کالاهای دارو و نمک بدون کشش هستند یعنی هرچه قیمت آنها کاهش یا افزایش یابد مردم میزان مصرف شان را تغییر نمی دهند.
۳۰) منظور از کشش زیاد منحنی قیمت و تقاضا چیست؟
✅ یعنی خریداران نسبت به افزایش یا کاهش قیمت واکنش خرید زیاد یا بیشتر از خود نشان می دهند. مثال اگر قیمت لوستر افزایش یابد مردم سریعا مصرف خود را کمتر خواهند کرد و اینجا شیب منحنی تقاضا تند است.
به عبارت دیگر، افزایش قیمت در یک محصول و خدماتی که به مراتب از اهمیت کمتری برخوردار است، مصرف کننده را از تهیه یا خرید آن محصول یا خدمات باز میدارد، چون هزینه ی فرصت خرید آن خیلی بالا خواهد رفت.
اگر قیمت کالای غیر ضروری و غیر مهم کاهش یابد مصرف کننده سریعا نسبت به آن واکنش نشان می دهد و خرید خود را افزایش می دهد.
۳۱) در نمودار قیمت و تقاضای کدام کالاها کشش بیشتری دارند؟
✅ کالاهایی که جایگزین مناسبی ندارند و ضروری هستند.
۳۲) به مجموعه خریداران (تقاضا کنندگان یا همان خانوارها) و فروشندگان (عرضه کنندگان یا همان بنگاه ها) هر چیزی در هر جایی «…………………» گفته می شود.
✅ بازار
✅ بازار دو بخش دارد: تقاضاکنندگان و عرضه کنندگان
۳۴) خریداران در بازارچه کسانی هستند؟
✅ خریداران، خانوارهایی هستند که تقاضاکننده کالاها و خدمات اند و نسبت به مشاهده تغییر شرایط بازار تصمیمات متفاوتی می گیرند.
۳۵) رابطه بین مقدار تقاضا با قیمت کالا چگونه است؟
✅ مقدار تقاضا از یک کالا با قیمت آن رابطه ای عکس دارد. به طوری که با افزایش قیمت، مقدار تقاضا کاهش می یابد و بالعکس.
۳۶) منظور از «قانون تقاضا» چیست؟
✅ مقدار تقاضا از یک کالا با قیمت آن رابطه ای عکس دارد. به طوری که با افزایش قیمت، مقدار تقاضا کاهش می یابد و بالعکس! به این رابطه، «قانون تقاضا» می گویند.
۳۷) افزایش درآمد چه رابطه ای با تقاضای یک کالا دارد؟
✅تقاضا برای یک کالا به صورت مثلت با درآمد ارتباط دارد. افزایش در درآمد سلب افزایش در مقدار تقاضا در هر قیمت می شود.
✅ الف) قیمت: مقدار تقاضا از یک کالا با قیمت آن رابطه ای عکس دارد. به طوری که با افزایش قیمت، مقدار تقاضا کاهش می یابد و بالعکس، با کاهش قیمت، مقدار تقاضا افزایش می یابد.
ب) درآمد: تقاضا برای یک کالا به صورت مثلت با درآمد ارتباط دارد. افزایش در درآمد سبب افزایش در مقدار تقاضا در هر قیمت می شود و باعث جابه جایی منحنی تقاضا به سمت بالا می گردد و اگر درآمد کاهش پیدا کند تقاضا کاهش پیدا خواهد کرد و منحنی به سمت پایین جابه جامی شود البته این قانون برای کالای معمولی کاربرد دارد ولی برای کالاهای پست این اتفاق می تواند متفاوت و برعکس رقم خورد وقتی که درآمد افزایش پیدا می کند تقاضای ما نسبت به کالای کمتر خواهد شد. مثلا با افزایش درآمد به جای خرید سویا، گوشت بیشتری خریداری می شود.
ج) سلیقه: سلیقه افراد می تواند در خرید و تقاضا نسبت به یک کالا نقش داشته باشد مثلا چیزهایی که مد می شوند، حتی بدون تغییر قیمت، مقدار تقاضای آنها زیادتر می شود و در این حالت منحنی تقاضا به سمت بالا جا به جامی شود.
د) انتظارات: هنگامی که پی ببرید قیمت کالایی در آینده بیشتر می شود، امروز ممکن است درباره خرید آن تصمیم دیگری بگیرید و خرید و تقاضای بیشتری داشته باشید که این حالت باعث جابه جایی منحنی تقاضا به سمت بالا می گردد.
و) قیمت دیگر کالاها: اگر کالاهایی که مکمل یکدیگرند دچار تغییر قیمت شوند تغییر در قیمت یک کالا در تقاضا و خرید کالای مکمل تاثیرگذار است. بدین صورت که افزایش قیمت یک کالا باعث کاهش تقاضا و خرید برای کالای مکمل میگردد .
مثلا اگر قیمت چای افزایش پیدا کند تقاضا و خرید برای خرید قند کاهش پیدا خواهد کرد و منحنی تقاضا برای خرید قند به سمت پایین جابه جامی شود. اگر کالاهایی که جانشین یکدیگرند دچار تغییر قیمت شوند تغییر در قیمت یک کالا در خرید و تقاضای کالای جانشین موثر است بدین صورت که افزایش قیمت یک کالا باعث افزایش تقاضا و خرید برای کالای جانشین می گردد مثلا افزایش قیمت گوشت قرمز باعث افزایش تقاضای گوشت سفید می شود و منحنی تقاضای گوشت سفید به سمت بالا جا به جامی شود.
✅ یکی از راه آگاه سازی مردم به زیان های کشیدن سیگار و دیگری با بالا بردن قیمت آن از طریق وضع مالیات بر سیگار.
۴۰) فروشندگان در بازار چه کسانی هستند؟
✅ فروشندگان همان بنگاه های ارائه کننده کالا یا خدمات و نیز عوامل فروش آنها هستند.
۴۱) چه عواملی بر مقدار تولید و عرضه یک کالا، توسط تولیدکننده تاثیر گذار است؟
✅ الف) قیمت کابل
ب) تغییر در قیمت مواد اولیه (هزینه های تولید)
ج) ابداعات و اختراعات
د) شرایط بازار (رونق یا رکود بازار)
۴۲) رابطه بین مقدار عرضه با قیمت کالا چگونه است؟
✅ طبق قانون عرضه، با افزایش قیمت، مقدار عرضه از هر کالا افزایش می یابد و بالعکس!
۴۳) با ذکر مثال توضیح دهید که غیر از قیمت مستقیم کالا عوامل دیگر «قیمت مواد اولیه-ابداعات و اختراعات» چگونه می توانند در تولید و عرضه کالا توسط تولیدکننده نقش داشته باشند؟
✅ مثال: «مواد اولیه» تصور کنید قیمت بستنی زیاد نشده اما قیمت شیر که ماده اولیه و مهم تولید بستی است گران تر شده است. شرایط به وجود آمده باعث می شود تولید بستنی نسبت به قبل کمتر صورت گیرد چون منفعت تولیدکننده نسبت به قبل کمتر خواهد بود بنابراین منحنی عرضه به سمت چپ متمایل خواهد شد و اگر برعکس شیر ارزان تر شود تولید بستنی بیشتر و منحنی عرضه به سمت راست متمایل می گردد.
مثال: «ابداعات و اختراعات» اگر دستگاهی اختراع شـود که بتواند با تعداد کارگر کمتری، بستنی تولید کند و از این جهت هزینه های تولید را کمتر کند تولید بستنی بیشتر خواهد شد و منحنی به سمت راست متمایل می شود چون ابداعات و اختراعات معمولا با کاهش هزینه ها اثر مثبتی بر مقدار تولید و عرضه دارند.
✅ ارزش کالا
۴۵) اگر مقدار تقاضای کالایی از مقدار عرضه آن بیشتر باشد،چه اتفاقی در بازار می افتد؟
✅ اگر مقدار تقاضای کالایی از مقدار عرضه آن بیشتر باشد، در بازار کمبود رخ می دهد و باعث بالا رفتن قیمت می شود؛ چرا که عده ای که به آن کالا مشتاق ترند تلاش می کنند با پیشنهاد قیمت بالاتر آن را به دست آورند.
۴۶) اگر مقدار عرضه کالایی بیشتر از مقدار تقاضا آن باشد،چه اتفاقی در بازار می افتد؟
✅ اگر مقدار عرضه کالایی بیشتر از مقدار تقاضا آن باشد، مازاد رخ می دهد و همین سبب می شود برخی از تولیدکنندگان از قیمت خود کم کنند تا بتوانند با پیدا کردن مشتری کالای بیشتری را بفروشند.
۴۷) انواع بازار را نام ببرید.
✅ الف) رقابتی
ب) انحصاری
ج) حراجی (مزایده- مناقصه)
✅ در بازار هر محصول، گاه تعداد فروشندگان و خریداران به قدری زیاد است که حضور و رفتار هر یک از عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان به نسبت کل بازار بسیار کوچک خواهد بود و در عمل، هیچ یک از طرفین به تنهایی در شکل گیری قیمت تأثیرگذار و به عبارت دیگر «قیمت گذار» نیستند. در این صورت بازار را به اصطلاح «بازار رقابتی» می نامند. بازار محصولاتی چون ماکارونی معمولا رقابتی است.
۴۹) چه وضعیتی را «انحصار» می گوییم؟ مثال بزنید.
✅ گاه به دلایل طبیعی، اقتصادی، قانونی یا حتی غیرقانونی، تعداد فروشنده یا خریدار به یک یا چند نفر محدود می شود. این وضعیت را «انحصار» می گوییم.
مثلا شرکت توانیر در کشور ما، به دلیل طبیعی و شرکت های خودرویی به دلایل قانونی، انحصارگر در فروش کالای خود به شمار می روند. شرکت پخش و پالایش فراورده های نفتی از یک سو تنها خریدار و از سویی دیگر تنها فروشنده محصولات نفتی است و خرید و فروش این کالا را در انحصار خود دارد.
۵۰) ویژگی های بازار انحصاری چیست؟
✅ الف) تعداد فروشنده یا خریدار به یک یا چند نفر محدود می شود.
ب) انحصارگر، قیمت گذار است و خریداران در بازار انحصاری قیمت پذیرند.
ج) کیفیت کالا در این بازار زیاد مورد توجه نیست.
د) در این بازار تنوع کالا کمتر و قیمت کالاها نسبت به بازار رقابتی بیشتر می باشد.
و) خریداران قدرت انتخاب ندارند.
✅ انحصارگر غیرقانونی معمولا با افزایش قیمت خود به مشتریان و رفاه جامعه ضرر می زند؛
۵۲) انحصار طبیعی و قانونی در چه صورت می تواند سودمند باشد؟
✅ انحصار طبیعی و قانونی مشروط به مواظبت و مقررات گذاری صحیح می تواند برای مصرف کننده سودمند باشد.
۵۳) بازارهایی که در قالب حراجی وجود دارد چند صورت است؟
✅ الف) مزایده (فروشندگان آثار هنری در نمایشگاه ها و حراجی ها)
ب) مناقصه (خریداران عمده کالا و خدمات)
🔔 حتما ببینید: فیلم حل سوالات پر تکرار ریاضی دهم انسانی