آموزش الگوریتم و روندنما (فلوچارت) — کار و فناوری ششم دبستان، درس ۳

چک‌لیست مباحث این درس

• الگوریتم چیست و چه نمونه‌هایی از آن در زندگی روزمره داریم؟
• ترتیب مراحل حل مسئله در یک الگوریتم چگونه تعیین می‌شود؟
• ویژگی‌های یک الگوریتم درست و بدون ابهام چیست؟
• روندنما (فلوچارت) و نمادهای اصلی آن را می‌شناسیم.
• با موتورهای جست‌وجو و روش‌های جست‌وجوی مؤثر آشنا می‌شویم.

الگوریتم چیست؟

چند نمونه‌ی ملموس از الگوریتم‌های روزمره:

• مراقبت‌های شخصی: ترتیب شست‌وشوی دست و صورت، مراحل وضو گرفتن یا مسواک زدن
• کارهای خانه: مراحل شستن لباس یا تهیه‌ی سالاد
• فعالیت‌های روزانه: مسیریابی از خانه به مدرسه و برگشت
• کارهای دستی: مراحل بافت یک کلاه
• محاسبات ساده: روش تقسیم دو عدد

ترتیب مراحل حل مسئله در الگوریتم

الگوریتم به مجموعه‌ای از مراحل پشت‌سرهم برای حل یک مسئله گفته می‌شود. برای مثال، هنگام پختن کیک باید مسئله را با جزئیات بیشتری بررسی کنیم و آن را به مراحل کوچک‌تر تقسیم کنیم. بی‌توجهی به ترتیب مراحل، به شکست ما در پخت کیک می‌انجامد:

ویژگی‌های یک الگوریتم درست

مثال یک الگوریتم دقیق — «باز کردن در خانه با کلید»:

روندنما (فلوچارت) چیست؟

هر الگوریتم را می‌توان با استفاده از روندنما (فلوچارت) توصیف کرد. یک روندنما از شکل‌های هندسی مختلف تشکیل شده که با علامت پیکان به هم مرتبط شده‌اند و هر شکل، نشان‌دهنده‌ی یک مرحله از حل مسئله است. روندنما روشی سریع و فشرده است که همگان زبان آن را می‌فهمند.

نمادهای اصلی روندنما:

• بیضی: شروع و پایان عملیات
• متوازی‌الاضلاع: دریافت ورودی یا نمایش خروجی
• مستطیل: انجام‌دادن فرایند، محاسبات و مقداردهی
• لوزی: وجود یک شرط

مثال: روندنمای الگوریتمی که سن کاربر را می‌گیرد و بررسی می‌کند آیا برای گواهینامه‌ی رانندگی واجد شرایط است:

بازی، یادگیری و خلاقیت در دنیای دیجیتال

آشنایی با موتورهای جست‌وجو

جست‌وجوی مؤثر

با وجود بیش از یک میلیارد وب‌سایت، استفاده از کلیدواژه‌های مناسب اهمیت زیادی دارد:

• ستاره (*): جایگزین هر کلمه‌ای می‌شود و نتایج متنوع‌تری می‌دهد.
• علامت به‌علاوه (+): صفحاتی را نشان می‌دهد که هر دو عبارت در آن‌ها وجود دارد.
• گیومه (" "): فقط صفحاتی را نشان می‌دهد که آن عبارت دقیق در آن‌ها هست.