انشا درباره مقایسه بیدار شدن از خواب در شهر و روستا: ۳ نمونهی آماده (کوتاه، متوسط و ادبی)
محیط زندگی تأثیر مستقیمی در چگونه زندگی کردن ما دارد، حتی در لحظهی اول صبح که چشم باز میکنیم.
انشای «مقایسهی بیدار شدن از خواب در شهر و روستا» فرصتی خوب برای تمرین مقایسه و توصیف با حواس پنجگانه است. در این مطلب شیوهی نوشتن گامبهگام، بخشهای یک انشای مقایسهای و سه نمونهی آماده را با نشاندادن آرایهها (تشبیه، استعاره، کنایه) گذاشتهایم.
خلاصه در یک نگاه
- در روستا اولین صدای صبح، صدای مرغ و خروس است و در شهر، بوق ماشینهای گرفتار در ترافیک.
- انشای مقایسهای را با دو بخش موازی بنویسید: هر بار یک ویژگی را اول در روستا و بعد در شهر توصیف کنید.
- صدا، بو، منظره، رفتار مردم و رابطهی همسایهها از بخشهای پرتکرار این انشا هستند.
- هوای تازهی روستا، بوی نان تازه، آواز گنجشکها و دود و آلودگی شهر جزئیاتی هستند که متن را زنده میکنند.
- انشا را با مقدمه، بدنهی مقایسهای و نتیجهگیری بنویسید.
بیدار شدن در شهر و روستا را چگونه مقایسه کنم؟ (بخشهای یک انشای مقایسهای)
انشای مقایسهای باید با جزئیات شنیدنی، بویایی و دیدنی نوشته شود تا خواننده تفاوت دو صبح را حس کند.
| ویژگی | صبح در روستا | صبح در شهر |
|---|---|---|
| اولین صدا | صدای مرغ و خروس و آواز گنجشکها | بوق ماشینهای گرفتار در ترافیک |
| هوا و بو | هوای تازه، بوی سبزهی آبخورده و نان تازه | بوی دود ماشینها و سردرد |
| منظره | گلهای سرخ حیاط و درختان پر از گنجشک | ساختمانهای بلند و هوای آلوده |
| کار اهالی | بیداری ساعت ۷، چرای گوسفندان، پاک کردن سبزی، بازی کودکان | رفتن پدر و مادر سر کار و سپردن بچهها به پرستار |
| رابطهی مردم | همه یکدیگر را میشناسند و به هم اعتماد دارند | همسایهها یکدیگر را نمیشناسند |
آنچه از مقایسهی شهر و روستا میآموزیم
مقایسهی دو محیط به ما نشان میدهد که جایی که در آن زندگی میکنیم فقط یک آدرس نیست؛ بر صدایی که میشنویم، هوایی که نفس میکشیم و رابطهای که با دیگران داریم اثر میگذارد. زندگی شهری امکانات زیادی دارد، اما اگر مراقب نباشیم، دوستی و مهربانی را از یاد میبریم. زندگی روستایی هم سختی دارد، ولی گرمی کنار هم بودن را به ما هدیه میدهد.
پیام این بخش: امکانات زندگی را راحت میکنند، اما مهربانی آن را شیرین میکند.
الگوی نوشتن انشا دربارهی مقایسهی بیدار شدن در شهر و روستا
| بخش | چه بنویسیم؟ | طول پیشنهادی |
|---|---|---|
| مقدمه | تأثیر محیط زندگی بر شیوهی زندگی کردن | ۲ تا ۳ جمله |
| بدنهی ۱: صدا و هوا | صدای مرغ و خروس در برابر بوق ماشین، هوای تازه در برابر دود | یک یا دو پاراگراف |
| بدنهی ۲: منظره و کار اهالی | بوی نان تازه، گنجشکها، گلهای حیاط، کار مردان و زنان و بازی کودکان | یک یا دو پاراگراف |
| بدنهی ۳: رابطهی مردم | اعتماد و دوستی در روستا، غریبگی همسایهها و کار زیاد والدین در شهر | یک پاراگراف |
| نتیجهگیری | امکانات شهر، سختیهای روستا و لذت کنار هم زندگی کردن | ۲ تا ۳ جمله |
نمونهی ۱: انشای کوتاه (مناسب پایههای ابتدایی و متوسطهی اول)
صبح در شهر و روستا
آرایهی این نمونه: جانبخشی (گنجشکها از آلودگی به ستوه آمدهاند)
به نام خداوند بخشنده و مهربان
محیط زندگی تأثیر مستقیمی در چگونه زندگی کردن ما دارد. حتی صبحها هم شهر و روستا با هم فرق میکنند.
در روستا وقتی چشمهایم را باز میکنم، اولین صدایی که میشنوم صدای مرغ و خروسهاست که با هم مسابقه گذاشتهاند. هوای تازه با بوی سبزههای آبخورده در سرم میپیچد و بوی نان تازه به مشامم میرسد.
اما در شهر اولین صدا، بوق ماشینهایی است که در ترافیک ماندهاند. پنجره را که باز میکنم، بوی دود همهجا را پر کرده است. گنجشکها از آلودگی به ستوه آمدهاند و شهر را ترک کردهاند (جانبخشی).
در روستا همه یکدیگر را میشناسند و دوست هستند، اما در شهر همسایهها همدیگر را نمیشناسند.
شهر امکانات دارد، ولی روستا آرامش و مهربانی دارد.
نمونهی ۲: انشای متوسط با ساختار کامل و آرایهها (مناسب پایههای هفتم تا نهم)
دو صبح، دو دنیا
آرایههای این نمونه: تشبیه، استعاره، کنایه، جانبخشی (داخل پرانتز مشخص شدهاند)
به نام خداوند بخشنده و مهربان
مقدمه. محیط زندگی تأثیر مستقیمی در چگونه زندگی کردن ما دارد. این تأثیر را حتی در اولین لحظهی صبح، یعنی وقتی از خواب بیدار میشویم، میتوان دید.
صدای صبح. در روستا وقتی چشمهایت را باز میکنی، اولین صدایی که در گوشت میپیچد صدای مرغ و خروسهایی است که با هم مسابقه گذاشتهاند و به دنبال هم افتادهاند (جانبخشی). اما در شهر وقتی چشمها را باز میکنی، اولین صدایی که میشنوی بوق ماشینهایی است که در ترافیک ماندهاند و برای جلو افتادن از ماشینهای دیگر سر و صدا راه میاندازند.
هوا و بو. در روستا وقتی نفس میکشیم، هوای تازه با بوی سبزههایی که تازه آب خوردهاند در سرمان میپیچد و حس شادابی و لطافت را در ما زنده میکند. در شهر پنجره را که باز میکنیم، بوی دود ماشینها هوا را پر کرده است و در مشام ما میپیچد و باعث سردردهای طولانی میشود.
منظره و کار اهالی. در روستا بوی نان تازه و آواز گنجشکهایی که روی درختان نشستهاند، روح انسان را نوازش میدهد (استعاره). گلهای سرخی که در حیاط خانه خودنمایی میکنند، حال هر آدمی را خوب میکنند. در شهر گنجشکها از دست هوای آلوده به ستوه آمدهاند (کنایه: خسته و بیحوصله شدهاند) و به روستا پناه بردهاند. در روستا همهی اهالی ساعت هفت صبح بیدارند؛ مردان برای چرای گوسفندان میروند، زنان مشغول پاک کردن سبزی میشوند و کودکان با هم بازی میکنند.
رابطهی مردم. در روستا غریبی وجود ندارد و همه با هم دوست هستند. همه یکدیگر را میشناسند و به هم اعتماد دارند. اما در شهر ساختمانهای بلند مانع شدهاند که همسایه، همسایهی دیگرش را بشناسد و بتوانند به هم اعتماد کنند. مادران و پدران همه مشغول کارند و بچهها را به پرستار میسپارند. عشق و محبت و صفا مثل روستا نیست و آدمها ربات شدهاند (استعاره) و زندگی کردن را به کل فراموش کردهاند.
نتیجهگیری. شاید زندگی شهری امکاناتی به ما ببخشد، اما آدمها را به کسانی تبدیل میکند که فقط به فکر کسب درآمدند و بیآنکه لذتی از زندگی ببرند، دنیا را ترک میکنند. در روستا سختیهای زیادی هست، اما آدمها کنار یکدیگر زندگی میکنند و از زندگی لذت میبرند.
نمونهی ۳: انشای ادبی (مناسب پایههای بالاتر)
صبح، آینهی زندگی
به نام خداوند بخشنده و مهربان
مقدمه. صبح، آینهای است که شیوهی زندگی ما را در خود نشان میدهد (استعاره: صبح به آینه). محیط زندگی تأثیر مستقیمی در چگونه زندگی کردن ما دارد و این تأثیر را از همان لحظهای که چشم میگشاییم، میتوان دید.
پاراگراف اول. در روستا وقتی پلکهایت را از هم باز میکنی، نخستین آوایی که در گوشت میپیچد، بانگ مرغ و خروسهایی است که با هم مسابقه گذاشتهاند و دستبهگریبان یکدیگرند (جانبخشی). اما در شهر، نخستین صدا بوق ماشینهایی است که در ترافیک گرفتار ماندهاند و برای جلو افتادن از یکدیگر فریاد میکشند.
پاراگراف دوم. نفس که میکشیم، هوای روستا با بوی سبزههای تازهآبخورده در سرمان میپیچد و شادابی و لطافت را در جانمان بیدار میکند. در شهر اما پنجره را که میگشاییم، دود ماشینها مانند مهمانی ناخوانده به خانهمان میآید (تشبیه) و سردردهایی طولانی برایمان به یادگار میگذارد.
پاراگراف سوم. در روستا بوی نان تازه و آواز گنجشکهایی که بر شاخهها نشستهاند، روح آدمی را نوازش میدهد (جانبخشی) و گلهای سرخی که در حیاط خودنمایی میکنند، دل هر کسی را شاد میکنند. گنجشکها در شهر از هوای آلوده به ستوه آمدهاند و بار سفر بستهاند و به روستا پناه بردهاند (کنایه: رفتن).
پاراگراف چهارم. ساعت هفت صبح، روستا یکپارچه بیدار است: مردان به چرای گوسفندان میروند، زنان سبزی پاک میکنند و کودکان با هم بازی میکنند. در این دیار غریبی نیست؛ همه یکدیگر را میشناسند و به هم اعتماد دارند. در شهر، ساختمانهای بلند مانند دیوارهایی میان همسایهها کشیده شدهاند (تشبیه) و کسی همسایهاش را نمیشناسد. پدر و مادر در کارند و کودکان را به دست پرستار میسپارند.
پاراگراف پنجم. در شهر، عشق و صفا همان رنگ روستا را ندارد. آدمها ربات شدهاند (استعاره) و زندگی کردن را از یاد بردهاند.
نتیجهگیری. شاید شهر امکاناتی به زندگی ببخشد، اما آدمی را به کسی بدل میکند که تنها در پی درآمد است و بیآنکه لذتی از زندگی برده باشد، از جهان میرود. روستا سختی بسیار دارد، اما مردمش کنار یکدیگر زندگی میکنند و از زندگی لذت میبرند؛ و این، خود بزرگترین ثروت است.
چه چیزی انشا را بهتر میکند؟
- ساختار را رعایت کنید: مقدمه، بدنه و نتیجهگیری جدا و روشن باشند.
- مقایسه را موازی بنویسید: هر ویژگی را اول در روستا و بعد در شهر بگویید تا تفاوتها واضح شود.
- از حواس پنجگانه کمک بگیرید: صدای خروس، بوی نان تازه و بوی دود، متن را زنده میکنند.
- آرایهها را سنجیده بیاورید: دو یا سه تشبیه و یک کنایه کافی است.
- پایان روشن: آخر متن بگویید این مقایسه چه پیامی برای شما داشت.
آرایههایی که میتوان استفاده کرد
| آرایه | معنی | مثال برای این موضوع |
|---|---|---|
| تشبیه | مانند کردن چیزی به چیز دیگر | دود ماشینها مانند مهمانی ناخوانده به خانه آمد |
| استعاره | تشبیهی که فقط یک طرفش گفته میشود | آدمها ربات شدهاند |
| کنایه | گفتن چیزی با معنای دیگر | به ستوه آمدن؛ یعنی خسته و بیحوصله شدن |
| جانبخشی | انسانوار کردن شیء یا پدیده | مرغ و خروسها با هم مسابقه گذاشتهاند |
جملههای آماده برای مقدمه و نتیجه
برای شروع
- محیط زندگی تأثیر مستقیمی در چگونه زندگی کردن ما دارد.
- صبح، آینهای است که شیوهی زندگی ما را نشان میدهد.
- شهر و روستا حتی در اولین لحظهی صبح هم با هم فرق دارند.
برای پایان
- شهر امکانات دارد، اما روستا گرمی کنار هم بودن را دارد.
- در روستا سختی هست، اما آدمها کنار هم از زندگی لذت میبرند.
- زندگی را باید زندگی کرد، نه اینکه فقط در پی درآمد بود.
نکتههای نگارشی انشا
- با «به نام خداوند بخشنده و مهربان» شروع کنید و عنوان را در سطر اول بنویسید.
- سر هر پاراگراف کمی تورفتگی بگذارید.
- زمان فعلها را در سراسر متن یکسان نگه دارید و وسط متن عوض نکنید.
- متن را یک بار با صدای بلند بخوانید تا غلطها پیدا شود.
به نظر تو صبحهای شهر بهترند یا صبحهای روستا؟ جوابات را در بخش نظرات بنویس 👇
دربارهی این مقاله
نمونهها برای تمرین و الگوگیری نوشته شدهاند؛ بهتر است دانشآموزان با تجربه و کلمههای خودشان آنها را بنویسند.


خیلی ممنون انشای قشنگی بود
ممنون از انشاهای عالیتون
سلام ممنونم بابت انشا بیار زیباتون خانوم دوستی جان واقعا عالی بود و نتیجه گیری بسیار خوبی داشت
سلام بسیار زیبا بود ممنون ♡♡♡