انشا درباره نوجوانی: ۳ نمونهی آماده (کوتاه، متوسط و ادبی)
نوجوانی، پلی است میان کودکی و جوانی؛ پلی که از آن گذشتن، آینده را میسازد.
انشا دربارهی نوجوانی یکی از موضوعهای پرتکرار نگارش است. در این مطلب شیوهی نوشتن گامبهگام، ویژگیهای دورهی نوجوانی و سه نمونهی آماده را با نشاندادن آرایهها (تشبیه، استعاره، کنایه) گذاشتهایم.
خلاصه در یک نگاه
- زندگی انسان مراحلی دارد: کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری.
- نوجوانی مرحلهی بین کودکی و جوانی است و رشد روانی و جسمی در آن اتفاق میافتد.
- یکی از مهمترین مسئلههای این دوره «هویت» است؛ یعنی پرسش از اینکه من کیستم و هدفم چیست.
- همکاری خانواده، پذیرش نوجوان و انتخاب دوست خوب به گذراندن سالم این دوره کمک میکند.
- انشا را با مقدمه، سه بخش بدنه و نتیجهگیری بنویسید.
نوجوانی چیست؟ (ویژگیهای این دوره)
نوجوانی دورهای حساس در زندگی هر فرد است و نحوهی گذشتن از آن بر دورهی جوانی تأثیر مستقیم میگذارد.
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| رشد جسمی و روانی | بدن و ذهن نوجوان در این دوره بهسرعت رشد میکند. |
| جستوجوی هویت | نوجوان از خود میپرسد: «من کیستم؟ هدفم چیست؟» |
| میل به استقلال | چون از کودکی عبور کرده، میخواهد خودش تصمیم بگیرد. |
| رفتارهای دوگانه | چون میان دو دوره قرار دارد، گاهی رفتارهای کودکانه نشان میدهد. |
| تأثیرپذیری از محیط | خانواده، دوستان و اطرافیان بر عملکرد و تصمیمهای او اثر زیادی دارند. |
سخن امام علی (ع) دربارهی نوجوانی
امام علی (ع) میفرماید: دل نوجوان مانند زمین آمادهای است که هر بذری در آن افشانده شود، آن را میپذیرد. (نهجالبلاغه، نامهی ۳۱)
پیام سخن: دل نوجوان آمادهی پذیرفتن است؛ پس باید در آن بذر خوبی کاشت.
الگوی نوشتن انشا دربارهی نوجوانی
| بخش | چه بنویسیم؟ | طول پیشنهادی |
|---|---|---|
| مقدمه | مراحل زندگی و جایگاه نوجوانی میان کودکی و جوانی | ۲ تا ۳ جمله |
| بدنهی ۱: حساس بودن دوره | رشد جسمی و روانی و تأثیر این دوره بر جوانی | یک پاراگراف |
| بدنهی ۲: مشکلات نوجوان | پرسش هویت، رفتارهای دوگانه و میل به استقلال | یک پاراگراف |
| بدنهی ۳: نقش خانواده و محیط | همکاری خانواده، پذیرش نوجوان، دوستان و اطرافیان | یک پاراگراف |
| نتیجهگیری | گذراندن سالم این دوره با کمک خانواده و انتخاب درست | ۲ تا ۳ جمله |
نمونهی ۱: انشای کوتاه (مناسب پایههای ابتدایی و متوسطهی اول)
نوجوانی
آرایهی این نمونه: تشبیه (دل نوجوان به زمین)
به نام خداوند بخشنده و مهربان
زندگی انسان مرحلههای مختلفی دارد: کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری. نوجوانی مرحلهی بین کودکی و جوانی است.
در این دوره بدن و ذهن انسان رشد میکند. نوجوان از خودش میپرسد: «من کیستم و هدفم چیست؟» گاهی مثل یک کودک رفتار میکند و گاهی میخواهد مثل بزرگترها خودش تصمیم بگیرد.
دل نوجوان مانند زمین آماده است (تشبیه) و هر بذری در آن بکارند، میپذیرد. پس خانواده و دوستان باید بذر خوبی در دل او بکارند.
اگر نوجوان محیط خوب و دوستان خوب داشته باشد، این دوره را به سلامت میگذراند و جوانی موفقی خواهد داشت.
نمونهی ۲: انشای متوسط با ساختار کامل و آرایهها (مناسب پایههای هفتم تا نهم)
دورانی میان دو دنیا
آرایههای این نمونه: تشبیه، استعاره، کنایه (داخل پرانتز مشخص شدهاند)
به نام خداوند بخشنده و مهربان
مقدمه. زندگی انسان مراحل گوناگونی دارد: کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری. نوجوانی مرحلهای است میان کودکی و جوانی؛ مثل پلی که دو ساحل را به هم وصل میکند (تشبیه: نوجوانی به پل).
حساس بودن این دوره. در نوجوانی، رشد جسمی و روانی انسان اتفاق میافتد. این دوره برای هر فرد حساس است و نحوهی گذشتن از آن بر جوانی او تأثیر مستقیم دارد.
مشکلات نوجوان. یکی از مشکلات نوجوان، پرسش از هویت خویش است. او از خود میپرسد: «من کیستم؟ هدفم در زندگی چیست؟» چون میان دو دوره قرار دارد، گاهی در برخورد با مسائل رفتار کودکانه نشان میدهد و گاهی، چون از کودکی گذشته، میخواهد خودش تصمیم بگیرد و روی پای خود بایستد (کنایه: مستقل بودن).
نقش خانواده و محیط. امام علی (ع) میفرماید دل نوجوان مانند زمین آماده است و هر بذری در آن بیفشانند، میپذیرد (تشبیه). پس همکاری خانواده و پذیرش نوجوان بسیار مهم است. دوستان و اطرافیان هم بر رفتار و تصمیمهای او تأثیر زیادی دارند.
نتیجهگیری. اگر خانواده نوجوان را بپذیرد و او دوستان و محیط خوبی داشته باشد، این دوره را به سلامت میگذراند. نوجوانی دورهی ترسیدن نیست؛ دورهی ساختن خود است.
نمونهی ۳: انشای ادبی (مناسب پایههای بالاتر)
بهار زندگی
به نام خداوند بخشنده و مهربان
مقدمه. زندگی آدمی همچون سالی است با فصلهای گوناگون: کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری (تشبیه). در این میان، نوجوانی پلی است میان کودکی و جوانی؛ دورهای که در آن تن و جان آدمی با هم رشد میکنند.
پاراگراف اول. نوجوانی دورهای حساس است، زیرا نوع گذشتن از آن بر سراسر جوانی اثر میگذارد. نوجوان در این روزها مثل مسافری است که میان دو شهر ایستاده (تشبیه)؛ نه کاملاً به کودکی تعلق دارد و نه هنوز به جوانی رسیده است. شاید به همین دلیل است که گاه رفتار کودکانه میکند و گاه با شور و اشتیاق میخواهد خودش سکان زندگی را به دست بگیرد (کنایه: خود مدیر زندگی بودن).
پاراگراف دوم. در این روزها پرسشی در ذهن نوجوان جوانه میزند (استعاره: پرسش به گیاه): «من کیستم؟ هدفم چیست؟» جستوجوی پاسخ این پرسش، سفری است به درون خویشتن؛ سفری که اگر با راهنمایی درست همراه باشد، به شناخت خود میانجامد.
پاراگراف سوم. امام علی (ع) میفرماید دل نوجوان مانند زمین آماده است که هر بذری در آن بیفشانند، میپذیرد (تشبیه). پس خانواده باید باغبانی مهربان باشد (استعاره) و با همکاری و پذیرش، بذر خوبی در این زمین بکارد. دوستان و اطرافیان نیز مثل باران و آفتاب بر این باغ اثر میگذارند و میتوانند آن را سرسبز یا خشک کنند.
نتیجهگیری. نوجوانی بهار زندگی است؛ بهاری که اگر قدرش را بدانیم و با دوستان و محیط خوب همراه شویم، در تابستان جوانی به بار مینشیند. پس بیایید این دوره را با آگاهی و کمک یکدیگر به سلامت بگذرانیم.
چه چیزی انشا را بهتر میکند؟
- ساختار را رعایت کنید: مقدمه، بدنه و نتیجهگیری جدا و روشن باشند.
- مثال بیاورید: یک تجربهی کوتاه از پرسشهای نوجوانی، متن را زنده میکند.
- سخن بزرگان را بیاورید: یک جمله از امام علی (ع) به متن اعتبار میدهد.
- آرایهها را سنجیده بیاورید: دو یا سه تشبیه و یک کنایه کافی است.
- پایان روشن: آخر متن بگویید برای گذراندن سالم نوجوانی چه باید کرد.
آرایههایی که میتوان استفاده کرد
| آرایه | معنی | مثال برای این موضوع |
|---|---|---|
| تشبیه | مانند کردن چیزی به چیز دیگر | نوجوانی مثل پلی میان کودکی و جوانی است |
| استعاره | تشبیهی که فقط یک طرفش گفته میشود | بهار زندگی (برای نوجوانی) |
| کنایه | گفتن چیزی با معنای دیگر | روی پای خود ایستادن؛ یعنی مستقل شدن |
| جانبخشی | انسانوار کردن شیء یا پدیده | نوجوانی دست دوستیاش را دراز کرد |
جملههای آماده برای مقدمه و نتیجه
برای شروع
- زندگی انسان مراحل مختلفی دارد: کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری.
- نوجوانی مرحلهای حساس میان کودکی و جوانی است.
- نوجوانی پلی است که از آن گذشتن، آیندهی ما را میسازد.
برای پایان
- با همکاری خانواده و انتخاب دوستان خوب، نوجوانی را به سلامت میگذرانیم.
- نوجوانی بهار زندگی است؛ قدر آن را بدانیم.
- پس نوجوانی را با آگاهی و امید به آینده بگذرانیم.
نکتههای نگارشی انشا
- با «به نام خداوند بخشنده و مهربان» شروع کنید و عنوان را در سطر اول بنویسید.
- سر هر پاراگراف کمی تورفتگی بگذارید.
- زمان فعلها را در سراسر متن یکسان نگه دارید.
- متن را یک بار با صدای بلند بخوانید تا غلطها پیدا شود.
دربارهی این مقاله
نمونهها برای تمرین و الگوگیری نوشته شدهاند؛ بهتر است دانشآموزان با تجربه و کلمههای خودشان آنها را بنویسند.


به نظر تو مهمترین چیزی که یک نوجوان برای گذراندن سالم این دوره لازم دارد چیست؟ جوابات را در بخش نظرات بنویس 👇