معنی

ای مادر عزیزم، جانم فدای تو باد؛ من قربانی مهربانی، لطف و صفای تو هستم.

واژگان کلیدی

• فدا شدن: در راه کسی یا هدفی جان خود را دادن
• لطف: لطافت، بخشش، مهر
• صفا: مهربانی، صمیمیت
• مهربانی: شفقت، عطوفت، مهر، محبّت

هم‌خانواده

• عزیز: معزز، عزت، اعزاز
• لطف: لطیف، لطافت

آرایه‌های ادبی

• حرف نداای
• منادامادر
• مراعات نظیرکلمات «مهربانی»، «لطف» و «صفا» با هم تناسب دارند.

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۳ جمله تشکیل شده است.
• ترکیب وصفی: مادرِ عزیز
• ترکیب اضافی: جانم، فدای تو، قربانِ مهربانی، صفای تو

معنی

محبت دوستان و یاران هرگز به اندازه‌ی محبت، مهر و وفاداری تو نمی‌رسد.

واژگان کلیدی

• هرگز: هیچ وقت
• محبّت: مهربانی، عطوفت، مهر
• یاران: دوستان
• همپایه: هم‌اندازه، هم‌ردیف
• وفا: دوستی، صمیمیت

هم‌خانواده

• محبت: حبیب، محب، محبوب

کلمات متضاد

• محبت ↔ دشمنی
• هرگز ↔ همیشه

آرایه‌های ادبی

• مراعات نظیرکلمات «محبت»، «مهر» و «وفا» با هم تناسب دارند و هم‌معنی هستند.

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۱ جمله تشکیل شده است.
• نهاد: محبّتِ یاران و دوستان

معنی

محبت تو هرگز از دل من بیرون نمی‌رود، چون سینه‌ی من خانه‌ی تو و دلم جایگاه توست.

واژگان کلیدی

• بُرون: بیرون، خارج
• دل: قلب
• سرا: خانه

کلمات متضاد

• برون ↔ درون

آرایه‌های ادبی

• تشبیهسینه به «خانه» و دل به «سرا» تشبیه شده است.

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۳ جمله تشکیل شده است.
• ترکیب اضافی: مهرت، سینه‌ام، خانه‌ی تو، سرای تو
• ترکیب وصفی: این سینه، این دل
• نهاد: مهرت، این سینه، این دل
• قید: بُرون

معنی

ای مادر عزیزم که به من جان داده‌ای، اگر من هم اکنون جانم را برای تو بدهم، کار آسانی است.

واژگان کلیدی

• سهل: آسان، ساده، راحت
• اکنون: هم‌اینک، در این زمان

هم‌خانواده

• عزیز: معزز، عزت، اعزاز
• سهل: سهولت، تسهیل

کلمات متضاد

• سهل ↔ سخت، دشوار

آرایه‌های ادبی

• منادامادر
• کنایه«جان دهم» کنایه از فدا شدن و از خودگذشتگی است.

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۴ جمله تشکیل شده است.
• ترکیب وصفی: مادر عزیز
• مفعول: جان (در مصرع اول)، مرا
• قید: اکنون
• نهاد: تو (برای فعلِ داده‌ای)

معنی

خشنودی تو باعث خشنودی من است، چون رضایت خدا در رضایت توست.

واژگان کلیدی

• خشنودی: رضایت
• مایه: سبب، دلیل
• رضا: خشنودی

هم‌خانواده

• رضا: راضی، رضایت، مرتضی

کلمات متضاد

• رضایت ↔ نارضایتی

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۲ جمله تشکیل شده است.
• نهاد: خشنودی تو، رضای خدا
• ترکیب اضافی: خشنودی تو، مایه‌ی خشنودی، خشنودی من، رضای خدا، رضای تو

معنی

اگر اختیار همه‌ی جهان به دست من بود، تمام جهان را نثار تو می‌کردم.

واژگان کلیدی

• گر: مخفف اگر
• اختیار: انتخاب، قدرت، اجازه
• جهان: دنیا
• تمام: همه، کل

هم‌خانواده

• اختیار: مختار، اختیارات

کلمات متضاد

• اختیار ↔ اجبار

آرایه‌های ادبی

• کنایه«ریختن تمام جهان به پای کسی» کنایه از بخشیدن همه‌ی دارایی و هدیه کردن بزرگ‌ترین چیزهاست.

دانش زبانی

• جمله: این بیت از ۲ جمله تشکیل شده است.
• نهاد: اختیار جهانی، من (برای فعل می‌ریختم)
• ترکیب اضافی: اختیار جهانی، دست من، پای تو
• ترکیب وصفی: تمامِ جهان
• مفعول: تمام جهان