مهارت ساخت شمع؛ آموزش کار و فناوری ششم ابتدایی
شمع‌های تزیینیِ رنگارنگ را حتماً دیده‌اید. اما می‌دانید ماده‌ی اصلی ساخت شمع از کجا می‌آید؟
جواب در یکی از شاخه‌های جذاب صنعت پنهان است: صنایع شیمیایی. در این درس با پارافین آشنا می‌شوید و یاد می‌گیرید خودتان شمع بسازید.
در این درس چه چیزهایی یاد می‌گیریم؟
- صنایع شیمیایی چیست و چرا در زندگی روزمره به آن نیاز داریم؟
- پارافین چیست و چه نوع‌هایی دارد؟
- تفاوت پارافین شیمیایی و موم عسل طبیعی
- مراحل ساخت شمع تزیینی و نکته‌های ایمنی
صنایع شیمیایی یعنی چه؟
صنایع شیمیایی
این صنعت بخش مهمی از اقتصاد صنعتی مدرن است و بیش از ۷۰۰۰۰ ماده‌ی شیمیایی که امروزه به‌صورت تجاری استفاده می‌شوند را در بر می‌گیرد. محصولات آن در صنایع غذایی، دکوراسیون، کشاورزی و بهداشت نقش دارند.
مثال: حتی پارافین (جامد، مایع و ژله‌ای) که ماده‌ی اولیه‌ی ساخت شمع است، از تولیدات صنایع شیمیایی است.
دسته‌های بزرگ صنایع شیمیایی
پلاستیک و پلیمر، آفت‌کش‌ها و کودهای شیمیایی، عطرها و لوازم آرایشی، مواد شوینده و بهداشتی، رنگ‌ها و پوشش داروها، افزودنی‌های غذایی و ...
در این مهارت با روش ساخت موادی مانند پارافین، مایع شیشه‌شوی، کرم نرم‌کننده‌ی دست و صورت و شمع‌های تزیینی آشنا می‌شوید.
مقایسه‌ی دو ماده‌ی اصلی ساخت شمع
پارافین شیمیایی
محصول صنایع شیمیایی که به‌صورت جامد، مایع و ژله‌ای تولید می‌شود.
کاربرد: ساخت انواع شمع تزیینی
موم عسل طبیعی
مادّه‌ای طبیعی که از کندوی زنبور عسل به دست می‌آید و نیازی به فرایند شیمیایی صنعتی ندارد.
کاربرد: ساخت شمع‌های طبیعی و تزیینی
مراحل ساخت یک شمع تزیینی
آماده‌کردن وسایل
پارافین یا موم، ظرف یا قالب مناسب، نخ شمع (فتیله)، رنگ و اسانس شمع و ظرف ذوب را آماده کنید.
ذوب‌کردن پارافین
پارافین را در یک ظرف، به‌صورت غیرمستقیم (حمام آب گرم) و با حرارت ملایم ذوب کنید تا کاملاً مایع شود.
افزودن رنگ و اسانس
مقدار کمی رنگ و اسانس مخصوص شمع را اضافه و هم بزنید تا یکنواخت شود.
تنظیم فتیله و ریختن مایع
فتیله را در وسط قالب یا ظرف مستقیم نگه دارید و پارافین مایع را آرام داخل آن بریزید.
سرد‌شدن و تکمیل
بگذارید شمع در دمای اتاق کاملاً سرد و جامد شود؛ سپس فتیله را کوتاه کنید و شمع را از قالب خارج کنید.
نکته‌ی ایمنی: ذوب‌کردن پارافین و کار با حرارت را حتماً با نظارت بزرگسال انجام دهید و هرگز ظرف داغ را با دست خالی لمس نکنید.
مسیر تبدیل ماده‌ی خام به شمع
ماده‌ی خام
صنایع شیمیایی با مواد خام آغاز می‌شود.
فرایند شیمیایی
ماده‌ی خام در کارخانه به ماده‌ای مفید مثل پارافین تبدیل می‌شود.
ساخت شمع
با ذوب پارافین یا موم عسل، رنگ، اسانس و فتیله، شمع تزیینی ساخته می‌شود.
عرضه و کسب درآمد
شمع‌های ساخته‌شده را می‌توان در بازارچه‌ی کار و فناوری عرضه کرد.
جمع‌بندی درس
- صنایع شیمیایی، مواد خام را به محصولات مورد نیاز زندگی تبدیل می‌کنند.
- پارافین (جامد، مایع، ژله‌ای) ماده‌ی اولیه‌ی ساخت شمع و محصول صنایع شیمیایی است.
- موم عسل، گزینه‌ی طبیعی برای ساخت شمع تزیینی است.
- در ساخت شمع، رعایت نکات ایمنی و نظارت بزرگسال ضروری است.
دانلود فایل آموزشی
کتاب کار و فناوری ششم، مهارت ساخت شمع را به‌صورت PDF دانلود کنید.
شما چه شمعی ساخته‌اید یا دوست دارید بسازید؟ تجربه‌تان را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید.