ماه بود و روباه؛ آموزش نکته‌وار تفکر و پژوهش ششم ابتدایی
روباهی می‌خواهد ماه را برای خودش داشته باشد! آیا می‌شود ماه را مالک شد؟ و اگر کسی چنین فکری کند، این فکر بر دیگران چه اثری دارد؟
در این درس با شنیدن یا دیدن داستان «ماه بود و روباه» یاد می‌گیریم موضوع، خواسته‌ها و روابط بین موجودات را از زاویه‌ی دیگری بررسی کنیم و به نتایج یک فکر و عمل توجه کنیم.
در این درس چه چیزهایی یاد می‌گیریم؟
- موضوع کلی و پیام داستان ماه بود و روباه چیست؟
- چرا تلاش‌های روباه برای راضی کردن ماه به نتیجه نمی‌رسید؟
- چرا نویسنده این شخصیت‌ها را برای داستان انتخاب کرده است؟
- قبل از هر فکر و عمل، چه دو پرسش کلیدی از خودمان بپرسیم؟
دو پرسش کلیدی قبل از هر عمل
اندیشه‌ها، اعمال و تأثیر آن‌ها
افراد زیادی در این جهان زندگی می‌کنند و هرکدام اندیشه‌هایی دارند. بسیاری از اندیشه‌ها، عمل‌ها و رفتارهایی را به دنبال خود می‌آورند و این اعمال، زندگی افراد و موجودات دیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
بنابراین هنگام هر اندیشه و قبل از هر عملی، این دو پرسش مهم را باید از خود بپرسیم:
- اندیشه و عمل ما بر چه افراد و موجوداتی اثر می‌گذارد؟
- اندیشه‌ها یا دیدگاه‌های افراد دیگر درباره‌ی فکر و عمل ما چیست؟
چرا این درس جواب «درست یا غلط» ندارد؟
پاسخ پرسش‌ها به برداشت شما از داستان بستگی دارد. مهم این است که برای نظرتان دلیل بیاورید و از زاویه‌ی دیگران هم به موضوع نگاه کنید.
گام‌های انجام فعالیت‌های درس
شنیدن داستان یا دیدن فیلم
داستان «ماه بود و روباه» را بشنوید یا فیلم آن را ببینید. شخصیت اصلی داستان روباهی است که می‌خواهد ماه را برای خودش داشته باشد.
گفت‌وگو کنید
بعد از شنیدن داستان یا نمایش فیلم درباره‌ی این موارد گفت‌وگو کنید: موضوع کلی و پیام داستان چه بود؟ چه چیز سبب شد روباه به فکر مالکیت ماه بیفتد؟ چرا تلاش‌های روباه برای راضی کردن ماه به نتیجه نمی‌رسید؟ چرا نویسنده‌ی داستان این شخصیت‌ها را انتخاب کرده است؟ (مثلاً به جای روباه چرا خرس، فیل یا هر حیوان دیگری انتخاب نشده است؟) به نظر شما از نتیجه‌ی این فعالیت برای زندگی چه استفاده‌ای می‌توان کرد؟
نمونه پاسخ‌ها
نگاه از زاویه‌ی خودمان
فقط به خواسته‌ی خودمان فکر می‌کنیم و اینکه چه چیزی برای ما خوب است.
مثال: روباه فقط می‌خواهد ماه را برای خودش داشته باشد.
نگاه از زاویه‌ی دیگران
می‌پرسیم فکر و کار ما بر دیگران چه اثری دارد و آن‌ها درباره‌ی آن چه نظری دارند.
مثال: ماه و دیگر موجودات چه نظری دارند؟ آیا ماه مال همه نیست؟
استفاده از نتیجه‌ی این فعالیت در زندگی (نمونه پاسخ)
قبل از هر تصمیم و کاری از خودمان می‌پرسیم: «این کار بر چه کسانی اثر می‌گذارد؟ و دیگران درباره‌ی آن چه فکر می‌کنند؟» به این ترتیب کمتر دچار تصمیم‌های خودخواهانه می‌شویم و بهتر می‌توانیم با دیگران همکاری کنیم.
پاسخ پرسش‌ها به برداشت شما از داستان و تجربه‌ی خودتان بستگی دارد. این‌ها فقط نمونه‌اند.
نکته‌ی امتحانی: این درس بیشتر با موقعیت و فعالیت سنجیده می‌شود. دو پرسش کلیدی را به خاطر بسپارید: «فکر و عمل ما بر چه کسانی اثر می‌گذارد؟» و «دیدگاه دیگران درباره‌ی فکر و عمل ما چیست؟»
جمع‌بندی درس
- اندیشه‌های ما عمل‌ها و رفتارهایی را به دنبال دارد که زندگی افراد و موجودات دیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
- قبل از هر عمل بپرسیم: فکر و عمل ما بر چه افراد و موجوداتی اثر می‌گذارد؟
- قبل از هر عمل بپرسیم: دیدگاه دیگران درباره‌ی فکر و عمل ما چیست؟
- توجه به این دو پرسش، یکی دیگر از جنبه‌های انتخاب و تصمیم‌گیری است.
دانلود فایل آموزشی
کتاب تفکر و پژوهش ششم، درس ماه بود و روباه را به‌صورت PDF دانلود کنید.
به نظر شما پیام داستان ماه بود و روباه چیست؟ در بخش دیدگاه‌ها برایمان بنویسید.