معنی

خدایا، پادشاهی و فرمانروایی جهان از آنِ توست. از ما فقط بندگی و خدمت برمی‌آید و خدایی مخصوص توست.

واژگان کلیدی

• پادشاهی: فرمانروایی، حکومت
• خدمت: بندگی، کار کردن برای کسی
• خدایی: خدا بودن، الوهیت

هم‌خانواده

• خدمت: خادم، مخدوم، خدّام

نکات املایی

• خدایا
• پادشاهی
• خدمت
• خدایی

معنی

تو پناهگاه هر بلندی و پستی (هر بزرگ و کوچکی) هستی. همه‌ی موجودات در برابر تو هیچ‌اند و هستیِ حقیقی فقط از آنِ توست.

واژگان کلیدی

• پناه: جای امن، پناهگاه
• بلندی: بالا، فراز
• پستی: نشیب، پایین

کلمات متضاد

• بلندی ↔ پستی
• نیستند ↔ هستی

نکات املایی

• پناه
• بلندی
• پستی
• تویی

آرایه‌های ادبی

• تضاد«بلندی» و «پستی» و نیز «نیستند» و «هستی» مخالف یکدیگرند.

معنی

همه‌ی چیزهای بالا و پایین (همه‌ی موجودات جهان) آفریده‌ی توست و تو آفریننده‌ی هر چیزی هستی که وجود دارد.

واژگان کلیدی

• آفریده: مخلوق، پدیدآمده
• آفریننده: خالق، پدیدآورنده
• پست: پایین

هم‌خانواده

• آفریده: آفرینش، آفریدگار، آفریننده

کلمات متضاد

• بالا ↔ پست (پایین)
• آفریننده ↔ آفریده

نکات املایی

• آفریده‌ست
• آفریننده
• هرچه

آرایه‌های ادبی

• تضاد«بالا» و «پست» مخالف یکدیگرند.

معنی

عقل و اندیشه را تو بینا و روشن‌بین کرده‌ای و چراغ هدایت و راهنمایی را تو افروخته‌ای.

واژگان کلیدی

• خرد: عقل، دانایی
• بصر: بینایی، چشم
• هدایت: راهنمایی، نشان دادن راه درست
• برکردن: برافروختن، روشن کردن

هم‌خانواده

• بصر: بصیر، بصیرت، تبصره
• هدایت: هادی، هدی، مهدی، اهتدا

کلمات متضاد

• روشن ↔ تاریک

نکات املایی

• خرد
• بصر
• هدایت
• چراغ

آرایه‌های ادبی

• تشبیه«چراغ هدایت» اضافه‌ی تشبیهی است؛ هدایت به چراغ مانند شده است که راه را روشن می‌کند.

معنی

تو جهانی را با این همه خوبی و زیبایی آراسته‌ای، بدون اینکه از کسی کمک و یاری بخواهی.

واژگان کلیدی

• آراستی: آراسته‌ای، زیبا کردی
• برون ز آنکه: بدون اینکه، جز اینکه
• یاریگری: کمک‌گیری، یاور

هم‌خانواده

• آراستی: آراسته، آرایش، آراستن

کلمات متضاد

• برون ↔ درون
• خوبی ↔ بدی

نکات املایی

• جهانی
• آراستی
• یاریگری
• خواستی

معنی

تو صاحب و پروردگار ما هستی و ما بندگان توایم. همه‌ی ما، یک‌به‌یک، با نیروی تو زنده‌ایم.

واژگان کلیدی

• خداوند: صاحب، پروردگار
• بنده: غلام، پرستشگر
• نیرو: توان، قدرت

هم‌خانواده

• بنده: بندگی، بندگان
• زنده: زندگی، زندگان، زندگانی

کلمات متضاد

• زنده ↔ مرده
• بنده ↔ خداوند (سرور)

نکات املایی

• خداوند
• بنده‌ایم
• نیرو
• زنده‌ایم

معنی

راهی پیش پای من بگذار (مرا به راهی ببر) که در پایانِ کار، تو از من خشنود باشی و من رستگار شوم.

واژگان کلیدی

• رهی: راهی
• فرجام: سرانجام، پایان
• خشنود: راضی، خرسند
• رستگار: نجات‌یافته، کامیاب

هم‌خانواده

• خشنود: خشنودی، خشنودکردن
• رستگار: رستگاری، رستن

کلمات متضاد

• خشنود ↔ ناخشنود (ناراضی)
• رستگار ↔ زیان‌کار
• فرجام ↔ آغاز

نکات املایی

• فرجام
• خشنود
• رستگار
• پیشم آور

پیام شعر

• خداوند آفریننده و فرمانروای همه‌ی جهان است و همه‌چیز به او نیاز دارد، ولی او از هیچ‌کس بی‌نیاز است.
• عقل و هدایت، نعمت‌های خداوند برای شناخت راه درست‌اند.
• ما بندگان خدا هستیم و باید از او بخواهیم که ما را به راه درست هدایت کند تا رستگار شویم.