مردم‌پسندها؛ آموزش تفکر و پژوهش ششم ابتدایی
دانش‌آموزان مدرسه‌ی شما کدام درس را بیشتر دوست دارند؟ چرا؟ ریاضی؟ هدیه‌های آسمان؟ یا شاید هنر و تربیت بدنی؟
در این درس با نظرسنجی واقعی یاد می‌گیرید چطور اطلاعات را جمع کنید، در جدول ثبت کنید و از روی آن‌ها نتیجه بگیرید.
در این درس چه چیزهایی یاد می‌گیریم؟
- برای پاسخ به این پرسش از چه روشی برای گردآوری اطلاعات استفاده کنیم؟
- چگونه برنامه‌ریزی کنیم و کارها را بین اعضای گروه تقسیم کنیم؟
- چگونه با پرسش‌نامه یا مصاحبه نظر دانش‌آموزان را بپرسیم؟
- چگونه اطلاعات را در جدول ثبت کنیم و درصد بگیریم؟
- چگونه گزارش پژوهش را خلاصه کنیم و نتایج گروه‌ها را مقایسه کنیم؟
کدام روش گردآوری اطلاعات مناسب است؟
فکر می‌کنید برای پاسخ به این پرسش از چه روشی باید استفاده کرد؟
پرسش درس درباره‌ی نظر و علاقه‌ی دانش‌آموزان است. این اطلاعات در کتاب یا اینترنت پیدا نمی‌شود و فقط با پرسیدن از خودشان به دست می‌آید.
پیش‌تر در درس‌های اول و دوم پروژه‌ی پژوهشی، با روش‌های گردآوری اطلاعات و ویژگی‌های پرسش پژوهشی آشنا شدیم. در این درس یکی از آن روش‌ها را تمرین می‌کنیم.
پرسش‌نامه
چند سؤال روی کاغذ نوشته می‌شود و دانش‌آموزان پاسخ می‌دهند. برای گرفتن نظر تعداد زیادی از افراد مناسب است.
مثال: «کدام درس را بیشتر دوست دارید؟»
مصاحبه
سؤال‌ها را حضوری می‌پرسیم و پاسخ را می‌نویسیم. می‌توانیم درباره‌ی دلیل پاسخ هم بیشتر بپرسیم.
مثال: «چرا این درس را بیشتر دوست داری؟»
گام‌های انجام پژوهش
برنامه‌ریزی کنید
هر گروه با هماهنگی آموزگار، یکی از پایه‌های تحصیلی مدرسه را برای گردآوری اطلاعات انتخاب می‌کند.
گفت‌وگو کنید
درباره‌ی کارهایی که برای گردآوری اطلاعات لازم است در کلاس گفت‌وگو کنید.
کارها را تقسیم کنید
کارهایی را که قرار است انجام دهید بین اعضای گروه تقسیم کنید.
مثال: یک نفر سؤال‌ها را می‌نویسد، یک نفر با دانش‌آموزان صحبت می‌کند، یک نفر پاسخ‌ها را ثبت می‌کند.
ابزار را آماده کنید
پرسش‌نامه یا برگه‌ی مصاحبه را برای گردآوری اطلاعات در گروه آماده کنید.
اجرا کنید
با پرسش‌نامه یا مصاحبه از دانش‌آموزان پایه‌ی موردنظر نظرخواهی کنید.
اطلاعات را وارد جدول کنید
اطلاعات به‌دست‌آمده را در جدول ثبت اطلاعات صفحه‌ی ۴۹ وارد کنید.
گزارش را آماده و خلاصه کنید
یافته‌ها و گزارش خود را برای ارائه آماده کنید و خلاصه‌ی آن را در کتاب بنویسید.
جدول ثبت اطلاعات را چطور پر کنیم؟
ستون‌های جدول
در سطرهای جدول، نام ۱۰ درس یا کتاب درسی آمده است: قرآن، هدیه‌های آسمان، فارسی، ریاضی، علوم تجربی، مطالعات اجتماعی، تفکر و پژوهش، هنر، تربیت بدنی، کار و فناوری.
جدول چهار ستون دارد که باید پر شود:
- خط‌نشان تعداد دفعات تکرار: هر بار که دانش‌آموزی درسی را انتخاب کرد، یک خط می‌زنیم.
- تعداد: مجموع خط‌های آن درس
- درصد: سهم آن درس از کل پاسخ‌ها
خط‌نشان چیست؟
مثال: اگر ۷ نفر «ریاضی» را انتخاب کردند، یک دسته‌ی ۵تایی و دو خط جداگانه می‌زنیم و در ستون «تعداد» عدد ۷ را می‌نویسیم.
درصد را چطور حساب کنیم؟
مثال: از ۲۰ دانش‌آموز، ۵ نفر ریاضی را انتخاب کرده‌اند؛ پس درصد ریاضی ۵ ÷ ۲۰ × ۱۰۰ = ۲۵ درصد است.
نکته: جمع تعدادها باید با تعداد دانش‌آموزانی که نظرسنجی کرده‌اید برابر باشد و جمع درصدها حدود ۱۰۰ شود. اگر نشد، شمارش را دوباره بررسی کنید.
خلاصه‌ی گزارش را چطور بنویسیم؟
بخش‌های گزارش (صفحه‌ی ۴۹)
- نام گروه و نام اعضای گروه
- پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزانی که از آن‌ها نظرسنجی کرده‌اید
- تعداد دانش‌آموزانی که از آن‌ها نظرسنجی کرده‌اید
- جدول ثبت اطلاعات که با کنار هم قرار دادن نتایج کار اعضای گروه کامل می‌شود
- پاسخ به این پرسش: در پایه‌ای که نظرخواهی کردید، دانش‌آموزان کدام درس را بیشتر دوست داشتند؟ چرا؟
«بهترین درس از نظر دانش‌آموزان» را از ستون «تعداد» یا «درصد» پیدا کنید: درسی که بیشترین عدد را دارد. «دلایل دانش‌آموزان» را هم از پاسخ‌های مصاحبه یا پرسش‌نامه بنویسید.
نمونه پاسخ
دلایل دانش‌آموزان (نمونه): تمرین‌هایش چالش‌برانگیز است، وقتی مسئله حل می‌شود حس موفقیت می‌دهد و بازی‌های ریاضی در کلاس جذاب است.
پاسخ شما به نتیجه‌ی واقعی نظرسنجی گروهتان بستگی دارد. این نمونه فقط شکل نوشتن را نشان می‌دهد.
فعالیت تکمیلی
مقایسه‌ی نتایج گروه‌ها
پس از برگزاری جلسه‌ی ارائه‌ی گزارش پژوهش، نتایج کار گروه خود را با سایر گروه‌ها مقایسه کنید.
بیشترین تعداد در هر پایه
برای هر پایه (اول تا ششم) بنویسید بیشترین تعداد مربوط به کدام درس است. این پاسخ را از گزارش گروهی که آن پایه را نظرسنجی کرده بگیرید.
تفاوت نظر پایه‌ها
آیا بین نظرات دانش‌آموزان پایه‌های اول تا ششم تفاوت وجود دارد؟
نمونه پاسخ: بله، معمولاً تفاوت وجود دارد. مثلاً دانش‌آموزان پایه‌های پایین‌تر ممکن است هنر و تربیت بدنی را بیشتر دوست داشته باشند و پایه‌های بالاتر ریاضی یا علوم را. پاسخ نهایی را از جدول گروه‌ها بنویسید.
نکته‌ی امتحانی: این درس بیشتر با فعالیت سنجیده می‌شود. روش مناسب (پرسش‌نامه یا مصاحبه)، ثبت اطلاعات در جدول و نتیجه‌گیری از روی عددها را خوب تمرین کنید.
جمع‌بندی درس
- برای فهمیدن نظر و علاقه‌ی دیگران، از پرسش‌نامه یا مصاحبه استفاده می‌کنیم.
- قبل از شروع، پایه را انتخاب و کارها را بین اعضای گروه تقسیم می‌کنیم.
- اطلاعات را با خط‌نشان می‌شماریم و در جدول ثبت اطلاعات می‌نویسیم.
- درصد = تعداد هر درس ÷ تعداد کل × ۱۰۰
- در گزارش، بهترین درس و دلایل دانش‌آموزان را می‌نویسیم و نتایج را با گروه‌های دیگر مقایسه می‌کنیم.
دانلود فایل آموزشی
کتاب تفکر و پژوهش ششم، درس مردم‌پسندها را به‌صورت PDF دانلود کنید.
شما کدام درس را بیشتر دوست دارید و چرا؟ در بخش دیدگاه‌ها برایمان بنویسید.