مجموعه آموزشی عینکی

عینکی

دیدتان را به یادگیری متحول کنید.
0

زیر ذره‌بین؛ آموزش نکته‌وار تفکر و پژوهش ششم

خانه » سوالات درس به درس » سوالات درس به درس ششم » نکات تفکر و پژوهش ششم » زیر ذره‌بین؛ آموزش نکته‌وار تفکر و پژوهش ششم
ذره‌بین تفکر و پژوهش ششم برای بررسی و یادگیری مطالب آموزشی پایه ششم

شهربانو دوستی

درباره نویسنده
شهربانو دوستی هستم، مدیر و موسس وب سایت عینکی دبیر آموزش و پرورش و علاقه مند به سئو

زیر ذره‌بین؛ آموزش تفکر و پژوهش ششم ابتدایی

دانش‌آموزان مدرسه‌ی شما در زنگ تفریح چه رفتارهایی انجام می‌دهند؟ بیشترین رفتار کدام است و کمترین کدام؟

برای پاسخ دقیق، حدس‌زدن کافی نیست. باید مشاهده کنید، یادداشت کنید و نتیجه را بشمارید. درس «زیر ذره‌بین» (انتخابی) همین را تمرین می‌کند.

در این درس چه چیزهایی یاد می‌گیریم؟

  • برای پرسش درباره‌ی رفتار دیگران، از چه روش گردآوری اطلاعاتی استفاده کنیم؟
  • چگونه مشاهده‌ی گروهی را برنامه‌ریزی کنیم؟
  • اطلاعات را چطور در جدول ثبت اطلاعات بنویسیم و بشماریم؟
  • هنگام مشاهده چه نکات اخلاقی را رعایت کنیم؟
  • چگونه یافته‌ها را طبقه‌بندی و گزارش کنیم؟

کدام روش گردآوری اطلاعات؟

پرسش کار گروهی

«دانش‌آموزان مدرسه‌ی شما در زنگ تفریح چه رفتارهایی انجام می‌دهند؟»

برای جواب این پرسش، بهترین روش گردآوری اطلاعات مشاهده است.

مشاهده: دیدن دقیق و هدفمند رفتارها یا رویدادها و ثبت آن‌ها، بدون دخالت و بدون قضاوت.

دلیل: رفتار دانش‌آموزان در زنگ تفریح را باید همان لحظه ببینیم. اگر فقط بپرسیم، ممکن است افراد درست یادشان نباشد یا طور دیگری جواب بدهند.

گام‌های انجام فعالیت درس

۱

برنامه‌ریزی کنید

با هماهنگی آموزگار، یکی از پایه‌های مدرسه (به‌جز پایه‌ی ششم) و نوع رفتاری را که می‌خواهید مشاهده کنید انتخاب کنید. هر گروه می‌تواند یک یا چند مورد را انتخاب کند.

نمونه رفتارها: نحوه‌ی استفاده از آبخوری، نوع خوراکی‌های مصرفی، بازی‌ها، رفتار با دیگران

۲

پرسش گروه را بنویسید

بر اساس رفتاری که انتخاب کرده‌اید، یک پرسش مشخص بنویسید.

نمونه پاسخ: دانش‌آموزان پایه‌ی سوم در زنگ تفریح چه بازی‌هایی انجام می‌دهند؟

۳

درباره‌ی کارهای لازم گفت‌وگو کنید

در گروه درباره‌ی این موارد تصمیم بگیرید: هر عضو گروه چند نفر را مشاهده کند؟ در چه زمانی مشاهده انجام شود؟ چه نکات اخلاقی رعایت شود؟ گزارش چگونه ثبت و ارائه شود؟ سپس برگه‌ی مشاهده را آماده کنید.

۴

اجرا کنید

از پایه‌ی موردنظر، حداقل ۵ و حداکثر ۱۰ نفر را مشاهده کنید و رفتارها را در برگه‌ی ثبت مشاهدات بنویسید. بعد اطلاعات را طبقه‌بندی و مرتب کنید، یافته‌ها و گزارش را برای ارائه آماده کنید و خلاصه‌ی آن را در کتاب بنویسید.

نکات اخلاقی مشاهده

گزارش باید بر پایه‌ی استدلال باشد

ارائه‌ی گزارش باید بر اساس مشاهده یا استدلال باشد، نه حدس و گمان و نظر شخصی.

نکات اخلاقی در هنگام مشاهده

فعالیت ما باید طوری پیش برود که برای دیگران مزاحمت ایجاد نشود. کتاب می‌پرسد: چه نکات اخلاقی دیگری را می‌شود در نظر گرفت؟

نمونه پاسخ: نام افراد را در گزارش نیاوریم، از کسی بدون اجازه عکس یا فیلم نگیریم، در بازی و گفت‌وگوی بچه‌ها دخالت نکنیم، کسی را مسخره نکنیم و رفتار مشاهده‌شده را قضاوت یا برچسب‌گذاری نکنیم.

جدول ثبت اطلاعات

ستون‌های جدول چه می‌گویند؟

جدول را با کنار هم قرار دادن نتایج کار اعضای گروه کامل می‌کنید. رفتارهای مورد مشاهده را اعضای گروه تعیین می‌کنند و ممکن است کمتر از ردیف‌های جدول باشد.

ردیف و رفتار مورد مشاهده

هر ردیف یک رفتار است، مثلاً «بازی با توپ» یا «خوردن خوراکی».

خط‌نشان تعداد دفعات تکرار

هر بار که رفتار را دیدید، یک خط بزنید (مثلاً ||||).

تعداد

خط‌ها را بشمارید و عدد را بنویسید.

درصد

سهم هر رفتار از کل مشاهدات را حساب کنید.

درصد = (تعداد آن رفتار ÷ تعداد کل رفتارها) × ۱۰۰

نکته: اگر ۲۰ رفتار ثبت شده و «بازی با توپ» ۵ بار تکرار شده، درصدش می‌شود ۵ ÷ ۲۰ × ۱۰۰ = ۲۵٪.

پرسش‌های بعد از جدول

۱. رفتارها را از بیشتر به کمتر مرتب کنید

به ستون «تعداد» نگاه کنید و رفتارها را از بزرگ‌ترین عدد تا کوچک‌ترین بنویسید.

نمونه پاسخ: بازی با توپ (۸ بار)، خوردن خوراکی (۶ بار)، گفت‌وگو با دوستان (۴ بار)، نوشیدن آب (۲ بار)

۲. رفتارها را به دو گروه تقسیم کنید

در صورت امکان رفتارها را به دو گروه (خوب و بد، درست و نادرست و…) تقسیم کنید.

نمونه پاسخ: رفتارهای درست: نوبت‌گرفتن برای آبخوری، انداختن زباله در سطل. رفتارهای نادرست: هل‌دادن دیگران، ریختن زباله در حیاط.

۳. برای کمتر شدن رفتارهای نامناسب چه پیشنهادی دارید؟

پیشنهاد خوب به رفتار نامناسبی که دیده‌اید مربوط است و عملی و مؤدبانه است.

نمونه پاسخ: گذاشتن سطل زباله‌ی بیشتر در حیاط، نوبت‌بندی بازی‌ها، برگزاری مسابقه‌ی «رفتار خوب» و تشویق رفتارهای درست.

خلاصه‌ی گزارش

در برگه‌ی خلاصه‌ی گزارش این موارد را بنویسید: نام گروه، نام اعضای گروه، پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزانی که مورد مشاهده قرار دادید، و تعداد دانش‌آموزانی که توسط گروه شما مورد مشاهده قرار گرفتند.

نکته‌ی امتحانی: این درس انتخابی است و بیشتر با فعالیت سنجیده می‌شود. مهم‌ترین چیزها این‌هاست: انتخاب مشاهده برای رفتار، رعایت نکات اخلاقی، و گزارش بر پایه‌ی داده، نه حدس.

جمع‌بندی درس

  • برای شناخت رفتار دیگران در مدرسه، روش مناسب «مشاهده» است.
  • قبل از مشاهده، پایه، رفتار، تعداد افراد و زمان را در گروه برنامه‌ریزی کنید.
  • مشاهده‌ها را با خط‌نشان ثبت کنید، بشمارید و درصد بگیرید.
  • گزارش باید بر پایه‌ی مشاهده و استدلال باشد و نکات اخلاقی در آن رعایت شود.
  • داده‌ها را مرتب و طبقه‌بندی کنید و بر اساس آن‌ها پیشنهاد بدهید.

دانلود فایل آموزشی

کتاب تفکر و پژوهش ششم، درس زیر ذره‌بین را به‌صورت PDF دانلود کنید.

گروه شما کدام رفتار را مشاهده کرد و بیشترین تکرار مربوط به چه رفتاری بود؟ در بخش دیدگاه‌ها برایمان بنویسید.

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x