مهارت کار با مفتول؛ آموزش کار و فناوری ششم ابتدایی
با یک تکه سیم فلزیِ نازک می‌شود چه چیزهایی ساخت؟ جاکلیدی، گل، قاب، جاکاغذی و ده‌ها وسیله‌ی جذاب و کاربردی!
در این درس با فلزها و فرایند تولید آن‌ها آشنا می‌شوید و بعد یاد می‌گیرید با مفتول وسیله‌های زیبا بسازید؛ وسیله‌هایی که حتی می‌توانید در بازارچه‌ی کار و فناوری عرضه کنید.
در این درس چه چیزهایی یاد می‌گیریم؟
- چرا فلزها در صنایع مختلف این‌قدر کاربرد دارند؟
- سه مرحله‌ی تولید فلزات از معدن تا محصول
- شکل‌های مختلف فلز: پروفیل، ورق، تسمه، میلگرد و مفتول
- روش ساخت وسیله با مفتول و نکته‌های ایمنی
فلزها و کاربرد آن‌ها
چرا فلزها مهم‌اند؟
فلزات به‌دلیل داشتن خواص فیزیکی و شیمیایی گوناگون، در صنایع مختلف استفاده‌ی فراوانی دارند. فولاد، مس، چدن و آلومینیم از فلزهایی هستند که برای ساختن وسایل مختلف از آن‌ها استفاده می‌کنیم.
شکل‌های مختلف فلز در صنعت
در صنایعی مانند خودروسازی، هواپیماسازی، ساختمان و لوازم خانگی، فلزات به شکل‌های پروفیل، ورق، تسمه، میلگرد و مفتول استفاده می‌شوند.
مفتول، همان سیم فلزیِ باریک و انعطاف‌پذیر است که در این مهارت با آن کار می‌کنیم.
فرایند تولید فلزات
۱. استخراج سنگ معدن
سنگ معدن از دل زمین بیرون آورده می‌شود.
۲. فرآوری
ناخالصی‌ها جدا می‌شوند.
۳. تولید
فلز به‌صورت شمش یا پودر تولید می‌شود و سپس به شکل‌هایی مثل ورق و مفتول درمی‌آید.
کدام مفتول برای شروع بهتر است؟
مفتول نازک (۱ میلی‌متر و کمتر)
راحت‌تر خم می‌شود و کار با آن ساده‌تر است؛ مناسب مبتدی‌ها و ساخت وسایل ظریف.
انتخاب این مهارت در کتاب
مفتول ضخیم
محکم‌تر است اما خم‌کردن آن زور و ابزار بیشتری می‌خواهد.
مناسب وسایل بزرگ‌تر و مقاوم‌تر
مراحل ساخت یک وسیله با مفتول
طراحی
اول طرح وسیله‌ی مورد نظرتان را روی کاغذ بکشید و اندازه‌ها را مشخص کنید.
آماده‌کردن ابزار
مفتول با قطر مناسب، سیم‌چین، انبردست (ترجیحاً دم‌باریک) و خط‌کش را آماده کنید.
اندازه‌گیری و برش
طول لازم مفتول را اندازه بگیرید و با سیم‌چین ببرید.
خم‌کردن و شکل‌دهی
مفتول را با دست یا انبردست، آرام و مرحله‌به‌مرحله مطابق طرح خم کنید.
اتصال و تکمیل
سرهای مفتول را با پیچاندن به هم یا به بدنه وصل کنید و نوک تیز آن‌ها را جمع کنید. سپس وسیله را آماده‌ی استفاده یا فروش کنید.
نکته‌ی ایمنی: سرِ بریده‌شده‌ی مفتول تیز است. هنگام برش و خم‌کردن مراقب دست و چشم باشید و کار با ابزار را با نظارت بزرگسال انجام دهید.
جمع‌بندی درس
- فولاد، مس، چدن و آلومینیم از فلزهای پرکاربردند و فولاد بیشترین کاربرد را دارد.
- تولید فلزات سه مرحله دارد: استخراج سنگ معدن، فرآوری و تولید.
- فلز در صنعت به شکل پروفیل، ورق، تسمه، میلگرد و مفتول به کار می‌رود.
- در این مهارت از مفتول با قطر ۱ میلی‌متر و کمتر استفاده می‌کنیم و وسایل ساخته‌شده را می‌توان در بازارچه‌ی کار و فناوری عرضه کرد.
دانلود فایل آموزشی
کتاب کار و فناوری ششم، مهارت کار با مفتول را به‌صورت PDF دانلود کنید.
شما با مفتول چه وسیله‌ای ساخته‌اید یا دوست دارید بسازید؟ تجربه‌تان را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید.